Çocuk Diş Hekimliği

Çocuk Diş Hekimliği (Pedodonti)

Çocuk diş hekimliği (pedodonti) , çocuk gelişiminin her evresine uygun diş ve ağız sağlığına yönelik tedavi yöntemlerinin genel adıdır. Çocuk diş hekimliği bünyesinde tercih edilen tüm yöntemler, çocukların yaş aralıklarına bağlı olarak değişen fizyolojik ve psikolojik gelişmelere bağlı kalınarak tercih edilir; bu tedavi yöntemleri süt dişlerin ilk sürmeye başladığı dönem ile ergenlik çağına kadar olan süreci kapsar. Çocuk diş hekimliği yöntemlerinin başlıca hedefi daimi dişlerden önce süren süt dişlerinin sağlıklı bir şekilde ağızda muhafaza edilmesini sağlamaktır; süt dişlerinin sağlıksız olması ya da kaybedilmesi durumunda ise daimi dişlerin sağlığını riske etmemesi adına önlem almaktır. Yani çocuk diş hekimliği yöntemleri ile süt dişlerin sağlığı muhafaza edilerek daimi dişlerin de sağlıklı bir şekilde ağız içinde sürmesi hedeflenmektedir.

Süt Dişlerinin Önemi

Bebeklik döneminin genel olarak ilk altı ayı içerisinde sürmeye başlayan süt dişleri, daimi dişler ağızdaki yerini alıncaya dek çocukluk döneminde bireylere eşlik ederler. Bu açıdan süt dişleri hem gelişim döneminde üstlendiği vazife nedeniyle hem de kendisinden sonra gelecek olan daimi dişlerin varoluşlarına bir bakıma şekil vermeleri nedeniyle kendileri kalıcı olmasa da etkileri bakımından kalıcı olabilmektedir.

Genel kabul üzerine Süt dişleri ilk olarak bebeklerin ağzında 5-6.aylarda sürmekte olup son sürenleri 24-30.aylar arasında ağızdaki yerini almaktadır. Gelişim çağında kazanılan pek çok beceri vardır; bunlar çiğneme, konuşma gibi fonksiyonlardır. Tüm bu fonksiyonların eksiksiz bir şekilde gelişim gösterebilmesi için sağlıklı bir ağız ve diş yapısı gereklidir. Genel ağız sağlığı bakımından yaşanan olumsuzluklar bu kabiliyetlerin gelişmesini ve işlemesini de sekteye uğratacaktır. Gelişim sürecinde meydana gelen fizyolojik rahatsızlıklar ise birey olma yolunda ilerleyen çocuklarda psikolojik travmalara sebebiyet verebilmektedir. Hele ki yüzün estetik bütünlüğü açısından belirleyicilik vasfı olan ağız sağlığı ve estetiği hususunda yaşanılan problemler çocuklarda özgüven yetersizliği, içe kapanık olma ve kronik huzursuzluk gibi sağlıksız ruh hallerine sebebiyet verebilmektedir.

Süt dişlerinin kırılması, çürümesi veya bir sebeple kaybedilmesi halinde beslenme sorunları ortaya çıkacaktır; beslenmenin ise çocuk gelişimi üzerinde belirleyici rol üstlenmesi bakımından yetersiz olduğu durumlarda gelişim problemleri meydana gelecektir. Çünkü sağlıksız beslenme, sağlıksız gelişim sürecini doğurur. Süt dişlerinin en önemli vazifelerinden biri ise arkasından gelecek olan daimi dişler için rehberlik yapmasıdır. İşte, tam bu hususta toplumsal bir yanılgı söz konusu olmakta: süt dişlerinin daimi olmaması nedeniyle çok fazla önemsenmemesi ağız sağlığı yönünden olumsuz neticeler doğuran bir yanılgıdır. Hâlbuki süt dişleri daimi dişlerin germini muhafaza ederek onların sağlıklı bir şekilde vakti geldiğinde ağızda sürmesinde yol göstericilik vazifesini üstlenir. Süt dişlerinin sağlıklı bir şekilde ağızda tutulması sayesinde daimi dişler de doğru bir şekilde konumlanır ve estetik bir diş dizilimi sağlanır. Ama süt dişlerinin erken kaybedilmesi durumunda diğer dişler eksilen dişin meydana getirdiği boşluğa doğru kayar ve sonuç olarak diş dizilimi bozulur. Arkadan gelecek olan daimi dişler de bu şartlarda doğru bir şekilde konumlanamaz ve dişlerin genel estetik dizilimi kaybedilir.

Süt Dişlerin Erken Kaybı Sorunu

Ankara Üniversitesi’nde yapılan araştırmada ortodontik diş teli tedavisi gören beş bin hastanın %87’sinin süt dişini erken kaybetmesi nedeniyle ortodontik problemler yaşadığı ve bu nedenle ortodontik diş teli tedavisi gördüğü tespi edilmiştir. Bu araştırma sonucu bizlere süt dişlerin önemini apaçık bir şekilde göstermekte ve daimi dişlerin kaderini ne ölçüde etkilediğini ispat etmektedir. Bir bakıma diyebiliriz ki süt dişler, daimi dişlerin kaderini belirlemede etken bir faktördür.

Süt Dişlerine Yönelik Tedavi Yöntemleri

Klinik olarak genel yaklaşımımız öncelikle ebeveynlere süt dişlerinin önemini açıklamakla birlikte süt düşlerinin mevcudiyetini korumaya yönelik gerekli bakımların yapılması hususunda onları teşvik etmektir. Fakat süt dişlerinin çürümesi ya da herhangi bir sebeple kaybedilmesi durumunda açılan diş boşluğunu diğer dişlerin diziliminin bozulmaması adına “yer tutucu” denilen yöntemle doldurmak elzem hale gelmektedir. Bu sayede diğer dişlerin ve gelecek olan daimi dişlerin konumu muhafaza edilir. Aksi takdirde ilerleyen zamanlarda bu gibi problemlere maruz kalmış bireylerin büyük çoğunluğunda diş teli kullanımı gerekebilmektedir.  Bir diğer uygulama ise diş yüzeylerinde çürük ve plak oluşumunu engellemeye yönelik yapılan “fissur örtücü” denilen yöntemdir.

Bu yöntem sayesinde hem süt dişleri korunur hem de daimi dişlerin sürme aşamasında meydana gelebilecek çürük oluşumlarının önüne geçilir.

Çocuklarda Diş Bakımı

Gelişim çağındaki çocuklar hem bilişsel yönden hem de el kabiliyeti yönünden verimli bir diş bakımı sağlayamamaktadır. Bu nedenle özellikle 5 yaşa kadar olan süreçte ebeveynlerin çocuklarının diş bakımını üstlenmeleri doğru ve sağlıklı bir yaklaşım olacaktır. İlk bebeklik döneminde bilhassa ek gıdaya geçiş sürecinde ağız içinde yemek artıkları oluşacağı için ağız çevresini ıslak bir tülbent yardımıyla temizlemekte fayda vardır.

Gelişimi devam eden çocuklara diş bakımlarına yardım etmenin yanında yapılacak en büyük iyilik onlara doğru diş bakımı ve ağız hijyeni konusunda hassasiyet aşılamak, bakım alışkanlığı kazandırmak olacaktır. Bu hassasiyete sahip çocuklar diş bakımı konusunda daha özenli bireyler olacağı gibi diş tedavileri ve diş hekimi muayenesi açısından da önyargısız bireyler olarak gelişim göstereceklerdir. Çocukların 1 yaşında diş hekimi ile tanıştırılmaları yanlış uygulamalar konusunda aydınlatılmak adına faydalı olacaktır. Bilhassa ebeveynler biberon çürüklerine karşı uyarılmalıdır. Bunu destekleyici vasfa sahip başka bir doğru yaklaşım ise çocukların 3-4 yaşında diş hekimi muayenesi ile tanışmalarıdır. 3-4 yaşlarında çocuğun tekrar muayeneye götürülmesi koruyucu önlemler açısından önemlidir. Bu süreçte ebeveynlere çocuklarının dişlerini otomatik diş fırçaları ile fırçalamaları tavsiye edilebilir. Çocuklar için üretilen diş macunu yine diş bakımı açısından önemlidir.

Ebeveynler diş hekimi tarafından doğru uygulamalarla yönlendirilirken, çocuklar da ileride oluşabilecek diş tedavisi korkularına karşı önyargısız olarak büyüyecektir. Yine diş hekiminin dişlere uygulayacağı fissur örtücü tedavisi gelişim çağında yaşanabilecek diş çürüklerine karşı kalkan görevi üstlenecektir.

WhatsApp
Bize Hemen Ulaşın.
Bizi Takip
Edin!